Metal, parçanın türüne ve taşıyacağı yüke göre epoksi, siyanoakrilat, poliüretan, hibrit polimer veya anaerobik ürünle yapıştırılır. Geniş ve rijit birleşimlerde iki bileşenli epoksi daha güvenli bir seçimdir. Küçük parçaların hızlı onarımında siyanoakrilat kullanılabilir. Titreşim, darbe ve sıcaklık değişimi yaşayan bağlantılarda esnek kalan poliüretan ya da hibrit formüller daha uygundur. Metal yapıştırma işleminde ürün adından önce yüzey alanı, yük yönü, dış ortam koşulları ve kür süresi dikkate alınır. Taşıyıcı ya da güvenlik kritik bir parçadaysa kaynak veya mekanik bağlantı gerekebilir.
Metal İçin Hangi Yapıştırıcı Türü Seçilir?
İki bileşenli epoksi yapıştırıcı, çelik, alüminyum ve farklı sert malzemeler arasında yüksek dayanımlı bir bağ kurabilir. Reçine ile sertleştirici belirtilen oranda karıştırılır ve çalışma süresi dolmadan yüzeye uygulanır. Boşluk doldurma kabiliyeti, tam oturmayan parçaların onarımında avantaj yaratır. Hızlı bakım gereken küçük alanlarda çelik dolgulu metal yapıştırıcı tercih edilebilir. Ürünün beş dakikada sertleşmeye başlaması, tam yük uygulanabileceği anlamına gelmez. Ambalajdaki nihai kür süresi beklenir.
Siyanoakrilat türü hızlı yapıştırıcı, küçük temas alanlarında ve düzgün oturan hafif parçalarda işe yarar. Kalın boşluklarda, sürekli darbede ve soyulma yükünde kırılgan davranabilir. Dış ortamda titreşim gören levha veya profil bağlantıları için esnek güçlü yapıştırıcı seçenekleri daha dengeli performans verir. Mil, burç ve rulman gibi dar boşluklu silindirik birleşimlerde anaerobik sabitleyiciler kullanılabilir. Geniş bindirme alanları yapıştırıcıyı kesme yönünde taşır ve dayanımı artırır. Kenardan kaldıran soyulma kuvveti ise güçlü bir üründe bile erken ayrılma oluşturabilir.
Yüzey Yapıştırmaya Nasıl Hazırlanır?
Sağlam bağ için metal yüzey yağdan, pastan, boya kalıntısından ve gevşek tabakadan arındırılır. Yağlı yüzeye sürülen ürün, metale değil kir katmanına tutunur. İlk yağ temizliği yapıldıktan sonra ince zımpara ile yüzey hafifçe pürüzlendirilir. Oluşan toz alınır, uygun yağ giderici yeniden uygulanır ve tamamen uçması beklenir. Çıplak elle dokunmak tekrar yağ bırakabileceği için hazırlanan bölge mümkün olduğunca korunur.
Kaplamalı parçalarda yapışma, ana metale değil boya veya galvaniz katmanına gerçekleşir. Kaplama zayıfsa bağlantı yapıştırıcıyla beraber yüzeyden kopabilir. Küçük bir görünmeyen alanda deneme yapmak renk değişimi ve tutunma davranışı hakkında fikir verir. Metal yapıştırıcı uygulanırken iki yüzeye ince ve sürekli bir katman yayılır. Gereğinden kalın tabaka her zaman daha yüksek dayanım oluşturmaz. Parçaların kaymasını engelleyen kelepçe veya bant, kür boyunca doğru hizayı korur. Alüminyum, bakır ve paslanmaz çelik gibi farklı metaller nemli ortamda birleşiyorsa korozyon ihtimali de hesaba katılır.
Metal Parçalar Sağlam Biçimde Nasıl Birleştirilir?
Metal yapıştırma öncesinde parçalar kuru biçimde bir araya getirilerek açıklık ve yön doğrulanır. Ardından çift bileşenli epoksi yapıştırıcı eşit oranda karıştırılır, birleşim hattına taşmayacak miktarda sürülür ve parçalar sabitlenir. Oda sıcaklığı düşükse kür uzayabilir. Nem, sürekli su teması, motor ısısı veya kimyasal temas bulunan işlerde teknik veri sayfasındaki çalışma sıcaklığı, su dayanımı ve tam sertleşme süresi esas alınır. Sabitleme süresi ile nihai kür süresi birbirinden farklıdır. Parça ilk anda tutulsa bile erken yük verilmemelidir. Kür sırasında parçaların yer değiştirmemesi, bağ hattını daha düzenli tutar.
Evde gevşeyen metal masa ayağının bağlantı plakası onarılırken pas temizlenir, metal yüzey zımparalanır, güçlü yapıştırıcı uygulanır ve parça bir gece kelepçede tutulur. Ertesi gün yük kademeli verilir. Hızlı yapıştırıcı kullanıp masayı birkaç dakika sonra zorlamak erken kopmaya yol açabilir. Taşan malzeme sertleşmeden üreticinin önerdiği yöntemle alınır. Eldiven kullanılır ve kapalı alanda hava dolaşımı sağlanır. Fren, süspansiyon, gaz hattı, taşıyıcı korkuluk ve yüksek sıcaklıklı makine parçalarında ev tipi onarım denenmemelidir. Kaynak, cıvata veya perçin gereken işlerde yapıştırıcı tek başına yeterli kabul edilmez.
